Bedrijfsnaam checken

Stap 1: bedenk een geschikte naam voor je bedrijf 

Het kiezen van een bedrijfsnaam is meer dan alleen een creatieve ingeving. Je ‘handelsnaam‘, de officiële juridische term, moet voldoen aan wettelijke eisen, praktisch zijn in gebruik, én je onderscheiden in de markt. Waar moet je op letten?

Voldoe aan de wettelijke eisen

Volgens de Handelsnaamwet is je bedrijfsnaam pas juridisch beschermd als deze aan bepaalde voorwaarden voldoet:

• Geen misleiding: Een eenmanszaak mag zich bijvoorbeeld niet voordoen als een groter collectief met toevoegingen als “& Partners”.
• Geen verwarring met bestaande namen: Gebruik geen naam van bekende personen of bedrijven (zoals “Elvis Presley” of “Philips”), want dat kan leiden tot conflicten en juridische claims.
• Verboden titels vermijden: Bepaalde beroepsaanduidingen zoals arts, notaris, advocaat, accountant of architect zijn wettelijk beschermd. Alleen wie daadwerkelijk bevoegd is, mag deze gebruiken.

Tip: Raadpleeg de Kamer van Koophandel of een juridisch adviseur als je twijfelt of een term beschermd is.

Hou je privacy in acht

Het Handelsregister van de KvK is openbaar. Als je je persoonlijke naam gebruikt in je bedrijfsnaam, is deze direct te herleiden naar jou als persoon. Dat kan gevolgen hebben voor je privacy. Vraag jezelf dus af of je volledig herkenbaar wilt zijn als ondernemer, ook online.

Kopieer geen bestaande merken of namen

Een bedrijfsnaam die sterk lijkt op een bestaande merk- of handelsnaam kan verwarring veroorzaken bij klanten, leveranciers of zelfs leiden tot juridische stappen wegens inbreuk. Let op:

• Controleer of de naam al als merk geregistreerd is (bijvoorbeeld via het BBIE).
• Ga na of de naam actief gebruikt wordt in dezelfde branche of regio.
• Kies altijd voor een originele naam die je eigen identiteit weerspiegelt.

Meer weten? Lees hier alles over inbreuk op handelsnamen.

Let op toegestane leestekens

In een handelsnaam zijn alleen deze leestekens toegestaan: @, +, -, &. Andere symbolen zoals ?, *, ! of # worden meestal geweigerd bij registratie. Gebruik symbolen dus alleen als ze een duidelijke functie of creatieve waarde hebben.

Check je bedrijfsnaam internationaal: is je naam buitenland-proof?

Een goede naam doet het niet alleen goed in Nederland, maar ook daarbuiten. Heb je internationale ambities? Kies dan een naam die:

• Makkelijk uit te spreken is in Engels, Frans of Duits;
• Geen ongepaste betekenis heeft in andere talen;
• Ook als domeinnaam internationaal beschikbaar is.

Tip: Check hoe je bedrijfsnaam klinkt in Google Translate en zoek in internationale registers of hij al in gebruik is.

Stap 2: Check je bedrijfsnaam in het Handelsregister

Heb je een naam bedacht voor je bedrijf? Dan is het essentieel om te controleren of die naam al bestaat. Dit doe je via het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KVK). Daarmee voorkom je verwarring, juridische problemen en onbedoelde inbreuk op bestaande rechten.

Gebruik de juiste tool, met de juiste aanpak

De KVK biedt een online zoektool waarmee je direct kunt controleren of een bedrijfsnaam al geregistreerd is. Let hierbij op het volgende:

• Meerdere namen per bedrijf: Een bedrijf kan meerdere handelsnamen gebruiken. Controleer dus ook de aanvullende namen onder het hoofdbedrijf.
• Te veel resultaten? Maak je zoekopdracht specifieker. Focus bijvoorbeeld op het meest onderscheidende woord uit jouw naam.
• Speciale tekens en cijfers: Het systeem verwerkt leestekens zoals !, * of # niet goed. Daardoor kun je óf te veel óf juist te weinig resultaten krijgen.
• Zoek op meerdere spellingen: Bijvoorbeeld met en zonder spaties, accenten of tussenvoegsels. Denk aan “Studio Blauwlicht” vs. “Studioblauwlicht”.

Belangrijke beperkingen van de zoektool

• De zoektool herkent geen fonetische overeenkomsten. Bedrijven met soortgelijk klinkende namen, maar andere schrijfwijzen, worden mogelijk niet getoond.
• Je ziet ook namen van bedrijven die minder dan een jaar geleden zijn opgeheven. Controleer dus altijd de actuele status van een inschrijving.
• Dagelijkse updates: Het Handelsregister wordt continu bijgewerkt. Zoekresultaten kunnen dus per dag verschillen.

Belangrijke beperkingen van de zoektool

• De zoektool herkent geen fonetische overeenkomsten. Bedrijven met soortgelijk klinkende namen, maar andere schrijfwijzen, worden mogelijk niet getoond.
• Je ziet ook namen van bedrijven die minder dan een jaar geleden zijn opgeheven. Controleer dus altijd de actuele status van een inschrijving.
• Dagelijkse updates: Het Handelsregister wordt continu bijgewerkt. Zoekresultaten kunnen dus per dag verschillen.

Check ook andere registers: domein en merk

De handelsnaam is slechts één onderdeel. Controleer óók of je naam:

• Beschikbaar is als domeinnaam via SIDN.nl (voor .nl-domeinen).
• Niet al geregistreerd is als merk bij het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE).

Wil je zeker weten dat je geen inbreuk maakt op oudere rechten? Laat dan een professioneel handelsnaamonderzoek uitvoeren.

Let op: inschrijving ≠ automatisch recht

Een veelgemaakte misvatting: je krijgt niet automatisch exclusief recht op een naam door deze in te schrijven bij de KvK. Je moet de naam ook daadwerkelijk in het economisch verkeer gebruiken. Het recht ontstaat dus door gebruik, niet alleen door registratie.

Stap 3: Beoordeel de gevonden bedrijfsnamen zorgvuldig

Heb je via het Handelsregister meerdere bedrijfsnamen gevonden die lijken op jouw gekozen naam? Dan is het belangrijk om goed te beoordelen of er sprake kan zijn van verwarring. Dit voorkomt juridische problemen én geeft je merk meer stevigheid.

Als je vermoedt dat er te veel gelijkenis is, overweeg dan om terug te gaan naar de tekentafel en een alternatieve naam te bedenken.

Let bij je beoordeling op de volgende drie factoren:

Lijken de gevonden namen sterk op elkaar?

De zoektool toont vaak bedrijfsnamen die slechts gedeeltelijk overeenkomen met jouw voorstel. Focus vooral op de onderscheidende elementen van de naam:

• Voorbeeld: “Hercules Zaklamp” vs. “Hercules Batterijen”. Het woord Zaklamp is beschrijvend en minder kritisch; Hercules is juist het unieke deel dat juridische problemen kan veroorzaken als het al veelvuldig wordt gebruikt.

• Vermijd combinaties waarbij het unieke deel al in gebruik is, vooral als het gekoppeld is aan een vergelijkbare product- of dienstcategorie.

Zijn de activiteiten vergelijkbaar?

Kijk niet alleen naar de naam, maar ook naar wat het bedrijf doet:

• Bezoek de website van het gevonden bedrijf en controleer in welke sector het actief is.

• Overlap in werkgebied verhoogt het risico op verwarring. Zelfs als de naam iets afwijkt, kan juridische actie volgen wanneer activiteiten overeenkomen.

Let op: ook als de bedrijven formeel in andere sectoren zitten, kan er toch sprake zijn van verwarring als één van hen een sterk merk is met nationale bekendheid, zoals H&M of Coolblue.

Is er nu of in de toekomst geografische overlap?

Door digitalisering leveren steeds meer bedrijven niet alleen lokaal, maar ook regionaal of landelijk. Dit betekent dat geografische afstand alleen niet altijd voldoende bescherming biedt:

• Twee bakkers met dezelfde naam kunnen prima naast elkaar bestaan zolang één lokaal blijft.

• Maar als één van hen ook online verkoopt of franchiseplannen heeft, ontstaat er merkverwatering of klantverwarring.

Kijk dus niet alleen naar waar het bedrijf nu zit, maar ook naar het potentiële bereik.

Stap 4: Controleer of je bedrijfsnaam ook als domein- of merknaam beschikbaar is

Voordat je jouw bedrijfsnaam definitief kiest en gaat gebruiken, moet je nog één belangrijke controle doen: is de naam nog beschikbaar als domeinnaam én merknaam?

1. Check op domeinnaam-beschikbaarheid

Ga na of het gewenste domein, zoals bedrijfsnaam.nl, nog vrij is:

• Gebruik daarvoor de officiële zoektool van SIDN, de beheerder van het .nl-domein.
• Kies een domeinnaam die gelijk is aan of logisch aansluit op je bedrijfsnaam. Dit versterkt je online vindbaarheid én merkherkenning.
• Overweeg ook alternatieven zoals .com, .eu of .shop als je internationale plannen hebt.

2. Controleer of je naam al als merk geregistreerd is

Zelfs als de naam nog niet als handelsnaam geregistreerd is, kan deze al wel als merk beschermd zijn. Dit controleer je via het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE):

• Gebruik de merkzoektool van het BBIE om te achterhalen of jouw naam al in gebruik is binnen relevante klassen (branches).
• Let op gelijkenissen, ook in schrijfwijze, klank en branche: merkenrecht gaat verder dan exact gelijke namen.
• Twijfel je? Schakel dan een merkenbureau of IE-advocaat in voor een uitgebreid merkenonderzoek.

3. Denk ook aan buitenlandse handelsnamen

Als je internationale ambities hebt (of dat in de toekomst verwacht), check dan ook of de naam in het buitenland al bestaat:

• Gebruik zoekmachines (zoals Google) om snel te zien of dezelfde naam al voorkomt bij buitenlandse bedrijven.

• Let op of dat bedrijf actief exporteert naar Nederland of in dezelfde branche opereert.

• Een naam die lokaal in Spanje of Duitsland wordt gebruikt, hoeft geen probleem te zijn – tenzij het merk ook in jouw markt actief is.

4. Begrijp je rechten onder de Handelsnaamwet

Volgens de Nederlandse Handelsnaamwet heb je bescherming zodra je een naam in het economisch verkeer gebruikt, ongeacht inschrijving. Wat je moet weten:

• Inschrijving bij de KvK is niet vereist voor bescherming, maar maakt je gebruik wel aantoonbaar.
• Bij conflicten kun je de ander verzoeken de naam aan te passen via een aanmaning.
• Lukt dat niet? Dan is een procedure bij de kantonrechter mogelijk als laatste stap

5. Inschrijving, wijziging of toevoeging van je bedrijfsnaam

• Wil je je naam inschrijven, wijzigen of een extra naam toevoegen? Gebruik dan het wijzigingsformulier van de KvK.
• Let op: bij wijzigingen moet je onderneming al zijn ingeschreven in het Handelsregister.

6. Checklist: is jouw bedrijfsnaam écht klaar voor gebruik?

Beantwoord deze vragen voordat je je naam definitief kiest:

• Is je bedrijfsnaam creatief én duidelijk?
• Sluit hij aan bij je doelgroep?
• Is de naam juridisch vrij als handelsnaam, merk en domeinnaam?
• Voldoet de naam aan wettelijke eisen?
• Is hij bruikbaar voor toekomstige groei, ook internationaal?

Veelgestelde vragen over het checken van een bedrijfsnaam

• Bestaan mijn bedrijfsnaam al?

  Je kunt dit eenvoudig checken door je bedrijfsnaam in te voeren in het Handelsregister van de KVK. Als de naam daar al voorkomt, moet je een andere kiezen. Daarnaast is het verstandig om te controleren of de naam al als merk is geregistreerd (BBIE) en of de bijbehorende domeinnaam nog beschikbaar is (SIDN).

• Waarom moet ik mijn bedrijfsnaam checken?

  Door je bedrijfsnaam te controleren voorkom je dat je inbreuk maakt op oudere rechten van anderen en juridische problemen krijgt.

• Waar kan ik mijn bedrijfsnaam controleren?

  Je kunt de bedrijfsnaam checken in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel en via merkenregisters zoals het BBIE.