Het verschil tussen een woordmerk en een beeldmerk zit in de vorm van bescherming: een woordmerk beschermt je merknaam als tekst zonder specifiek lettertype of vormgeving, terwijl een beeldmerk je logo, symbool of grafische weergave beschermt. Bij een woordmerk registreer je alleen de woorden zelf, wat je flexibiliteit geeft om het merk in verschillende stijlen te gebruiken. Een beeldmerk daarentegen legt de exacte visuele uitvoering vast, inclusief kleuren, vormen en design-elementen. Voor de meeste bedrijven is het verstandig om beide types te overwegen voor complete merkbescherming.
Wat zijn woordmerken en beeldmerken precies? #
Een woordmerk is een merkregistratie die puur uit tekst bestaat – je merknaam zonder specifieke vormgeving, lettertype of grafische elementen. Dit type merk biedt bescherming voor de woorden zelf, ongeacht hoe je ze later vormgeeft. Een beeldmerk daarentegen is een visuele representatie zoals een logo, symbool of grafisch ontwerp dat je merk identificeert.
Juridisch gezien hebben beide merktypen verschillende eigenschappen. Een woordmerk geeft je het exclusieve recht om die specifieke combinatie van letters en woorden te gebruiken voor je producten of diensten. Je kunt het merk dan in elk lettertype, kleur of stijl toepassen. Dit maakt het bijzonder flexibel voor bedrijven die hun huisstijl regelmatig aanpassen.
Een beeldmerk beschermt de exacte visuele weergave die je hebt geregistreerd. Denk aan het Nike swoosh-symbool of de gouden M van McDonald’s. Deze merken werken zonder woorden en zijn vaak internationaal herkenbaar. De bescherming geldt specifiek voor de geregistreerde vormgeving, inclusief verhoudingen en eventuele kleuren.
Praktische voorbeelden maken het verschil duidelijk: Coca-Cola heeft zowel een woordmerk (de naam “Coca-Cola”) als verschillende beeldmerken (het klassieke script-logo en de dynamische lint-vormgeving). Apple beschermt de naam als woordmerk én het appel-symbool als beeldmerk. Voor kleinere bedrijven kan een combinatie ook waardevol zijn – je bedrijfsnaam als woordmerk plus je logo als beeldmerk biedt maximale bescherming.
Wanneer kies je voor een woordmerk bij het registreren van je merknaam? #
Een woordmerk is de beste keuze wanneer je merknaam zelf de kern van je identiteit vormt en je flexibiliteit wilt behouden in hoe je deze presenteert. Dit type registratie is ideaal voor bedrijven die hun naam in verschillende contexten gebruiken – van websites tot verpakkingen – en niet gebonden willen zijn aan één specifieke vormgeving.
De voordelen van woordmerkbescherming zijn aanzienlijk. Je krijgt bredere bescherming omdat elke visuele weergave van je merknaam onder de registratie valt. Dit betekent dat je je huisstijl kunt moderniseren zonder nieuwe registraties aan te vragen. Bovendien is het kostenefficiënt: één woordmerkregistratie dekt alle toekomstige vormgevingen van je merknaam.
Bepaalde sectoren hebben vooral baat bij woordmerkregistratie. Consultancybureaus, advocatenkantoren en andere professionele dienstverleners werken vaak primair met hun bedrijfsnaam. E-commerce bedrijven die op verschillende platforms actief zijn, profiteren van de flexibiliteit om hun merknaam aan te passen aan verschillende digitale omgevingen. Startups die nog experimenteren met hun visuele identiteit kunnen met een woordmerk hun naam beschermen terwijl ze hun logo ontwikkelen.
Ook voor bedrijven met internationale ambities is een woordmerk waardevol. Je kunt je merknaam laten controleren op beschikbaarheid in verschillende landen zonder je zorgen te maken over culturele verschillen in design-appreciatie. Een tekstuele registratie is vaak makkelijker te vertalen en aan te passen aan lokale markten dan een specifiek visueel ontwerp.
Waarom zou je een beeldmerk laten registreren voor je bedrijf? #
Een beeldmerk registreren is belangrijk wanneer je visuele identiteit een onderscheidend element van je merk is. Logo’s, symbolen en grafische elementen die direct herkenbaar zijn zonder begeleidende tekst, verdienen aparte bescherming om je unieke vormgeving veilig te stellen tegen namaak.
De kracht van beeldmerkbescherming ligt in het beschermen van je visuele merkidentiteit. Denk aan hoe je het Twitter-vogeltje of de Mercedes-ster direct herkent. Deze symbolen communiceren merkwaarden zonder woorden en creëren emotionele verbindingen met consumenten. Een geregistreerd beeldmerk voorkomt dat concurrenten vergelijkbare visuele elementen gebruiken die verwarring kunnen veroorzaken.
Beeldmerken zijn vooral waardevol in sectoren waar visuele communicatie belangrijk is. Modebedrijven beschermen hun logo’s en patronen als beeldmerken. Technologiebedrijven registreren hun app-iconen. Restaurants en cafés laten hun visuele identiteit vastleggen om hun unieke sfeer te beschermen. Sportmerken investeren zwaar in beeldmerkbescherming omdat hun logo’s vaak prominenter zijn dan hun naam.
Voor internationale handel bieden beeldmerken unieke voordelen. Een visueel symbool overstijgt taalbarrières en kan wereldwijd worden herkend zonder vertaling. Dit maakt beeldmerken bijzonder geschikt voor bedrijven die in meerdere landen actief zijn of willen worden. De investering in een sterk beeldmerk betaalt zich terug door universele herkenbaarheid en bescherming tegen visuele nabootsing.
Hoe controleer je of een woordmerk of beeldmerk al bestaat? #
Het controleren van bestaande merk registraties begint met onderzoek in de relevante merkendatabanken. Voor Nederlandse merken check je het register van het BOIP, voor Europese merken raadpleeg je de EUIPO-database, en voor wereldwijde bescherming doorzoek je de WIPO Global Brand Database. Deze stappen zijn noodzakelijk om conflicten met bestaande merken te voorkomen.
Voor woordmerken zoek je op exacte en vergelijkbare spellingen van je gewenste merknaam. Let op variaties, afkortingen en fonetisch vergelijkbare namen. Gebruik verschillende zoekstrategieën: exacte overeenkomsten, gedeeltelijke matches en klank-alike varianten. Belangrijk is dat je zoekt binnen de relevante klassen voor je producten of diensten – een identieke naam kan in verschillende klassen naast elkaar bestaan.
Beeldmerken vereisen een andere aanpak. Moderne databanken bieden beeldherkenningstechnologie waarmee je vergelijkbare logo’s kunt vinden. Upload je ontwerp of gebruik trefwoorden die de visuele elementen beschrijven. Zoek op vormkenmerken, belangrijke design-elementen en algemene compositie. Let vooral op merken in dezelfde sector, omdat visuele gelijkenis daar sneller tot verwarring leidt.
De interpretatie van zoekresultaten vraagt expertise. Een merk dat lijkt op het jouwe betekent niet automatisch een probleem – het gaat om de kans op verwarring bij het publiek. Factoren zoals de mate van gelijkenis, de verwantschap tussen producten/diensten en de sterkte van het oudere merk spelen allemaal een rol. Professionele beoordeling door een merkgemachtigde is daarom waardevol. Zij kunnen de risico’s inschatten en adviseren over aanpassingen of alternatieven. Een grondige controle vooraf voorkomt kostbare juridische procedures achteraf.
Wat kost het aanvragen van een woordmerk versus een beeldmerk? #
De kosten voor het aanvragen van een woordmerk of beeldmerk bestaan uit verschillende componenten. De basis wordt gevormd door officiële leges die je betaalt aan het registratiekantoor, aangevuld met kosten voor professionele begeleiding en eventuele internationale uitbreidingen. De totale investering hangt af van je beschermingsstrategie en geografische ambities.
Voor beide merktypen gelden dezelfde officiële tarieven bij registratiekantoren. Het verschil zit vooral in de voorbereidingskosten. Een woordmerk vereist minder voorbereiding – het gaat immers alleen om tekst. Een beeldmerk kan extra kosten met zich meebrengen voor professionele opmaak van het logo in het juiste formaat en resolutie voor registratie.
Factoren die de totale investering beïnvloeden zijn onder andere het aantal klassen waarin je bescherming wilt (elke extra klasse verhoogt de kosten), de geografische reikwijdte (nationaal, Europees of wereldwijd), en de complexiteit van het vooronderzoek. Een uitgebreid merkonderzoek door professionals kan initieel meer kosten, maar bespaart vaak geld door het voorkomen van weigeringen of oppositieprocedures.
Voor je budgetplanning is het belangrijk om rekening te houden met doorlopende kosten. Merkregistraties moeten periodiek worden vernieuwd (meestal elke 10 jaar), en actieve bewaking van je merkrechten vraagt ook investering. Veel bedrijven kiezen ervoor om zowel hun woordmerk als beeldmerk te registreren voor complete bescherming. Hoewel dit de initiële kosten verhoogt, biedt het maximale flexibiliteit en bescherming voor je merkidentiteit. Een professionele merkgemachtigde kan je helpen de kosten-batenanalyse te maken en een registratiestrategie te ontwikkelen die past bij je budget en ambities.
Het beschermen van je merk door middel van woord- of beeldmerkregistratie is een belangrijke investering in de toekomst van je bedrijf. Of je nu kiest voor de flexibiliteit van een woordmerk, de visuele kracht van een beeldmerk, of beide – professionele begeleiding helpt je de juiste keuzes te maken. Bij Intellectueel Eigendom begeleiden we je graag door het hele proces, van eerste onderzoek tot succesvolle registratie. Neem contact met ons op voor persoonlijk advies over jouw merkbeschermingsstrategie.
Veelgestelde vragen #
Kan ik mijn woordmerk later omzetten naar een beeldmerk als mijn logo verandert? #
Nee, een woordmerk kan niet worden 'omgezet' naar een beeldmerk. Dit zijn twee verschillende types registraties. Als je later een logo ontwikkelt, moet je een aparte beeldmerkregistratie aanvragen. Het goede nieuws is dat je beide registraties naast elkaar kunt hebben voor optimale bescherming van zowel je merknaam als je visuele identiteit.
Hoe lang duurt het gemiddeld voordat mijn woord- of beeldmerk definitief is geregistreerd? #
De registratieprocedure duurt gemiddeld 4 tot 6 maanden voor een Nederlands merk via het BOIP. Voor een Europees merk moet je rekenen op 5 tot 7 maanden. Deze periode omvat het onderzoek door het merkenkantoor en de oppositietermijn waarin derden bezwaar kunnen maken. Bij complicaties of opposities kan het proces aanzienlijk langer duren.
Wat gebeurt er als iemand mijn geregistreerde merk toch gebruikt zonder toestemming? #
Als merkhouder heb je het recht om op te treden tegen inbreuk. Begin meestal met een sommatie waarin je de inbreukmaker vraagt te stoppen. Bij weigering kun je juridische stappen ondernemen, zoals een kort geding of bodemprocedure. De kosten en succeskans hangen af van de ernst van de inbreuk en de sterkte van je merkregistratie. Een merkgemachtigde kan je adviseren over de beste aanpak.
Moet ik mijn merk in kleur registreren of is zwart-wit voldoende voor een beeldmerk? #
Een zwart-wit registratie biedt meestal bredere bescherming omdat het alle kleurvarianten dekt. Registreer alleen in kleur als de specifieke kleuren essentieel zijn voor je merkidentiteit (zoals het Rabobank-blauw of het ING-oranje). Voor de meeste bedrijven is een zwart-wit beeldmerk flexibeler en kosteneffectiever, terwijl je toch beschermd bent tegen nabootsing in elke kleur.
Kan ik één merkregistratie gebruiken voor meerdere bedrijfsactiviteiten of productlijnen? #
Ja, maar alleen als je bij de aanvraag alle relevante klassen selecteert waarin je actief bent of wilt worden. Elke klasse vertegenwoordigt specifieke producten of diensten. Een restaurant dat ook merchandise verkoopt, heeft bijvoorbeeld bescherming nodig in klasse 43 (horeca) én klasse 25 (kleding). Achteraf klassen toevoegen aan een bestaande registratie is niet mogelijk - dan moet je een nieuwe aanvraag indienen.
Wanneer is het verstandig om zowel een woord- als beeldmerk te registreren voor hetzelfde bedrijf? #
Dubbele registratie is vooral waardevol voor bedrijven met een sterke visuele identiteit én een belangrijke merknaam. Start-ups kunnen beginnen met een woordmerk en later een beeldmerk toevoegen zodra hun logo definitief is. Gevestigde bedrijven met een herkenbaar logo profiteren van beide registraties: het woordmerk beschermt tegen naamsverwarring, het beeldmerk tegen visuele nabootsing. Deze complete bescherming is een relatief kleine extra investering voor maximale merkbescherming.
