Een handelsmerk blijft 10 jaar geldig vanaf de datum van indiening bij het merkenregister. Na deze periode kun je het merk onbeperkt verlengen, telkens voor periodes van 10 jaar. Dit geldt zowel voor nationale handelsmerken in Nederland als voor Europese merkregistraties. De bescherming eindigt alleen als je het merk niet verlengt, het vijf jaar niet gebruikt, of wanneer het zijn onderscheidend vermogen verliest.
Wat is de standaard geldigheidsduur van een handelsmerk? #
Een handelsmerk is precies 10 jaar geldig vanaf de datum waarop je de aanvraag indient. Deze termijn geldt voor alle soorten merkregistraties: Nederlandse nationale merken, Benelux-merken en Europese Uniemerken. De geldigheidsduur begint te lopen vanaf de indieningsdatum, niet vanaf de datum waarop het merk definitief wordt geregistreerd.
Voor internationale registraties via het Madrid Protocol geldt dezelfde periode van 10 jaar. Het verschil zit vooral in de territoriale dekking en de procedures. Een Benelux-merk beschermt je in Nederland, België en Luxemburg, terwijl een Europees Uniemerk bescherming biedt in alle EU-lidstaten. Bij internationale registraties kun je zelf kiezen in welke landen je bescherming wilt.
Het is belangrijk om te weten dat de 10-jarige beschermingsperiode automatisch start zodra je de aanvraag indient. Je hoeft hier niets extra’s voor te doen. Wel moet je gedurende deze periode actief gebruik maken van je merk om de rechten te behouden. Als je een merk registreert maar het vervolgens vijf jaar niet gebruikt voor de waren of diensten waarvoor het is ingeschreven, kan een derde partij verzoeken om doorhaling wegens niet-gebruik.
Hoe verlengt u een handelsmerk na afloop van de eerste periode? #
Je kunt een handelsmerk verlengen in de periode van zes maanden vóór tot zes maanden na de vervaldatum. De verlenging is telkens voor een nieuwe periode van 10 jaar. Het aantal keren dat je kunt verlengen is onbeperkt, waardoor een handelsmerk in theorie eeuwig kan blijven bestaan zolang je de verlengingstaksen betaalt en het merk actief gebruikt.
Het verlengingsproces is relatief eenvoudig. Je ontvangt meestal een herinnering van het merkenbureau enkele maanden voor de vervaldatum. Voor de verlenging betaal je een officiële taks aan het register. De hoogte van deze taks hangt af van verschillende factoren, zoals het type registratie (nationaal, Benelux of Europees) en het aantal klassen waarin je merk is geregistreerd. Hoe meer klassen, hoe hoger de verlengingskosten.
Als je de verlenging vergeet binnen de reguliere termijn, heb je nog zes maanden extra tijd. Tijdens deze gratieperiode kun je het merk alsnog verlengen, maar dan betaal je wel een toeslag bovenop de normale verlengingstaks. Na deze periode vervalt je merkrecht definitief en moet je opnieuw een aanvraag indienen als je het merk weer wilt beschermen. Let op: in de tussentijd kan iemand anders hetzelfde merk registreren.
Voor het beheer van meerdere handelsmerken is het verstandig om een professionele partij in te schakelen die de vervaldatums bewaakt en tijdig actie onderneemt. Dit voorkomt dat je per ongeluk waardevolle merkrechten verliest door een gemiste deadline.
Wanneer vervalt een handelsmerk definitief? #
Een handelsmerk kan om verschillende redenen definitief vervallen. De meest voorkomende is het niet tijdig verlengen na de 10-jarige beschermingsperiode. Als je de verlenging niet binnen zes maanden na de vervaldatum regelt, vervallen je merkrechten automatisch en onomkeerbaar.
Een tweede belangrijke reden voor verval is niet-gebruik gedurende vijf opeenvolgende jaren. Als je een geregistreerd merk vijf jaar lang niet normaal gebruikt voor de waren of diensten waarvoor het is ingeschreven, kan een belanghebbende derde een verzoek indienen tot doorhaling wegens niet-gebruik. Je moet dan kunnen aantonen dat je het merk daadwerkelijk hebt gebruikt of dat er geldige redenen zijn voor het niet-gebruik.
Handelsmerken kunnen ook hun bescherming verliezen wanneer ze generiek worden. Dit gebeurt als een merk zo algemeen gebruikt wordt dat het de standaardbenaming wordt voor een product of dienst. Bekende voorbeelden uit het verleden zijn ‘aspirin’ en ‘escalator’, die ooit beschermde merken waren maar nu algemene termen zijn geworden. Om dit te voorkomen moet je actief optreden tegen verkeerd gebruik van je merk door derden.
Je kunt ook vrijwillig afstand doen van je merkrechten. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren bij een bedrijfsovername, fusie of wanneer je besluit een merk niet langer te gebruiken. De afstand wordt formeel vastgelegd bij het merkenregister. Zodra de afstand is geregistreerd, zijn de merkrechten definitief beëindigd en kan iedereen het merk weer registreren.
Wat gebeurt er met uw merkrechten tijdens juridische procedures? #
Tijdens juridische procedures zoals oppositie, nietigheids- of inbreukzaken blijft je handelsmerk gewoon geldig en beschermd. Het merk behoudt zijn status totdat er een definitieve uitspraak is gedaan. Dit betekent dat je tijdens de procedure je exclusieve rechten kunt blijven uitoefenen en handhaven tegen derden.
Bij een oppositieprocedure, waarbij iemand bezwaar maakt tegen een nieuwe merkaanvraag, blijven bestaande merkrechten volledig intact. De oppositie richt zich alleen op de nieuwe aanvraag. Als merkhouder kun je op basis van je oudere rechten de registratie van een verwarrend gelijkend merk tegenhouden. De procedure duurt meestal enkele maanden tot een jaar, afhankelijk van de complexiteit.
Een nietigheidsprocedure is ingrijpender omdat hierbij de geldigheid van je bestaande merk wordt aangevochten. Iemand kan bijvoorbeeld stellen dat je merk ten onrechte is geregistreerd omdat het beschrijvend is of omdat er een ouder recht bestaat. Tijdens de procedure blijft je merk geregistreerd, maar als de nietigheid wordt uitgesproken, wordt je merk met terugwerkende kracht geschrapt alsof het nooit heeft bestaan.
In inbreukprocedures, waarbij je optreedt tegen ongeoorloofd gebruik van je merk door anderen, versterk je juist je merkpositie. Succesvol handhaven toont aan dat je je rechten actief bewaakt. Dit kan later belangrijk zijn als bewijs van gebruik en bekendheid. Het is wel belangrijk om procedures zorgvuldig te voeren met professionele ondersteuning, omdat een verloren zaak je merkpositie kan verzwakken.
Hoe beschermt u oudere handelsmerken tegen nieuwe aanvragen? #
Oudere handelsmerken hebben automatisch voorrang op nieuwere aanvragen door het principe van senioriteit. Dit betekent dat je op basis van je eerdere registratiedatum kunt optreden tegen jongere, verwarrend gelijkende merken. Om deze rechten effectief te gebruiken, moet je wel actief nieuwe aanvragen in de gaten houden en tijdig actie ondernemen.
Een professionele bewakingsdienst is essentieel voor de bescherming van je merkrechten. Deze dienst controleert nieuwe merkaanvragen in relevante registers en waarschuwt je wanneer iemand een merk probeert te registreren dat lijkt op het jouwe. Je hebt dan meestal twee tot drie maanden de tijd om oppositie in te dienen tegen de nieuwe aanvraag. Zonder bewaking mis je deze cruciale termijnen en kan een conflicterend merk ongemerkt worden geregistreerd.
Voor internationale bescherming kun je gebruikmaken van prioriteitsrechten. Als je binnen zes maanden na je eerste aanvraag hetzelfde merk in andere landen registreert, geldt de datum van je eerste aanvraag als prioriteitsdatum. Dit geeft je een voorsprong op concurrenten die in de tussentijd mogelijk hetzelfde merk willen registreren. Meer informatie over het registreren van merknamen helpt je bij het opzetten van een effectieve merkstrategie.
Actieve handhaving is de sleutel tot behoud van sterke merkrechten. Dit betekent niet alleen reageren op identieke kopieën, maar ook optreden tegen merken die verwarrend veel lijken op het jouwe. Hoe consequenter je handhaaft, hoe sterker je merkpositie wordt. Laat inbreuken niet ongestraft, want stilzitten kan worden uitgelegd als toestemming en verzwakt je positie in toekomstige conflicten.
Het behouden van merkrechten vraagt dus om een actieve houding. Door tijdig te verlengen, je merk daadwerkelijk te gebruiken, nieuwe aanvragen te bewaken en consequent te handhaven, zorg je ervoor dat je handelsmerk zijn waarde behoudt. Een professionele partij kan je hierbij ondersteunen met expertise over procedures, termijnen en strategische keuzes. Wil je meer weten over hoe wij je kunnen helpen bij het beschermen van je merkrechten? Neem dan contact met ons op voor persoonlijk advies.
Veelgestelde vragen #
Wat kost het verlengen van een handelsmerk en verschilt dit per type registratie? #
De verlengingskosten verschillen inderdaad per type registratie. Voor een Benelux-merk betaal je ongeveer €260 voor de eerste klasse plus €84 per extra klasse. Een Europees Uniemerk kost €850 voor de eerste klasse, €50 voor de tweede en €150 per klasse vanaf de derde. Nederlandse nationale merken zijn niet meer mogelijk sinds de invoering van het Benelux-systeem. Plan deze kosten ruim van tevoren in, vooral als je meerdere merken of klassen hebt.
Hoe kan ik bewijzen dat ik mijn handelsmerk actief gebruik om doorhaling te voorkomen? #
Verzamel continu bewijsmateriaal zoals facturen, verpakkingen, advertenties, websiteafdrukken, sociale media posts en verkoopcijfers met duidelijke datum en merkgebruik. Bewaar ook foto's van producten, catalogi, beurspresentaties en marketingmateriaal. Het bewijs moet aantonen dat je het merk normaal commercieel gebruikt voor de geregistreerde waren of diensten. Een digitaal archief met regelmatige updates maakt het makkelijk om bij een eventuele procedure snel het vereiste bewijs te leveren.
Kan ik mijn handelsmerk gedeeltelijk verlengen voor alleen bepaalde productklassen? #
Ja, je kunt ervoor kiezen om je merk alleen te verlengen voor specifieke klassen waarin je nog actief bent. Dit kan kosten besparen als je bepaalde producten of diensten niet meer aanbiedt. Let wel op: eenmaal opgegeven klassen kun je niet zomaar weer toevoegen - daarvoor moet je een nieuwe aanvraag indienen. Overweeg daarom goed welke klassen je wilt behouden, vooral als je in de toekomst mogelijk weer actief wordt in die sectoren.
Wat gebeurt er met mijn merkrechten als mijn bedrijf failliet gaat? #
Bij een faillissement worden handelsmerken onderdeel van de boedel en kunnen ze door de curator worden verkocht. De merkrechten blijven gewoon bestaan zolang de verlengingstermijnen worden gehaald. Als koper van merkrechten uit een faillissement moet je de overdracht laten registreren bij het merkenbureau. Wil je als ondernemer je merken behouden, dan kun je proberen deze terug te kopen van de curator of afspraken maken over licenties.
Hoe voorkom ik dat mijn merk generiek wordt zoals gebeurde met 'aspirin'? #
Gebruik je merk altijd als merknaam (met hoofdletter) en niet als soortnaam. Corrigeer actief verkeerd gebruik door media, concurrenten of het publiek. Gebruik waar mogelijk het ®-symbool en combineer je merk met een generieke productomschrijving (bijvoorbeeld 'LEGO® bouwstenen' in plaats van alleen 'lego's'). Ontwikkel richtlijnen voor correct merkgebruik en deel deze met partners, distributeurs en licentienemers. Consistent en correct gebruik vanaf het begin is cruciaal.
Moet ik mijn logo opnieuw registreren als ik het design aanpas? #
Kleine moderniseringen die het onderscheidende karakter behouden vallen meestal onder de bestaande registratie. Bij substantiële wijzigingen in vormgeving, kleurgebruik of toevoeging van nieuwe elementen is een nieuwe registratie verstandig. Je kunt de oude registratie aanhouden tijdens de overgangsperiode. Vraag bij twijfel advies aan een merkgemachtigde, want gebruik van een sterk afwijkend logo kan leiden tot verlies van rechten op het geregistreerde merk.
Kan ik merkrechten overdragen aan mijn kinderen en blijven deze dan 10 jaar geldig? #
Ja, merkrechten zijn overdraagbaar aan erfgenamen of kunnen worden geschonken of verkocht. De lopende 10-jarige periode blijft gewoon doorlopen ongeacht de eigendomsoverdracht. De nieuwe eigenaar moet de overdracht wel laten registreren bij het merkenbureau. Plan overdrachten ruim voor verlengingsdata om administratieve problemen te voorkomen. Bij overdracht binnen families is het raadzaam om duidelijke afspraken te maken over gebruik, licenties en toekomstige verlengingen.
